Ҳавопаймоҳои тиҷоратӣ ва низомӣ мӯҳлати муайяни хизматрасонӣ доранд. Пас аз анҷоми давраи истифода, ҳавопаймоҳои мусофирбар аз фаъолият боздошта шуда, барои нигоҳдорӣ, барқарорсозии қисмҳо ё утилизатсия ба маконҳои махсус фиристода мешаванд.

Яке аз чунин маконҳо “Aircraft graveyard” (мазори ҳавопаймоҳо ё қабристони ҳавопаймоҳо) мебошад. Ин макон барои нигоҳдории ҳавопаймоҳое истифода мешавад, ки пас аз ба итмом расидани хизматрасонӣ ба истилоҳ “ба нафақа” баромадаанд. Аксари ҳавопаймоҳо дар чунин минтақаҳо ё барои нигоҳдории минбаъда нигоҳ дошта мешаванд, ё қисмҳои муҳими онҳо барои истифодаи такрорӣ ва фурӯши дубора ҷудо карда шуда, худи ҳавопаймо ба утилизатсия равона мегардад.

Чунин “таваққуфгоҳҳои ҳавопаймоҳо” одатан дар минтақаҳои биёбонӣ, ба монанди биёбонҳои ҷанубу ғарби Иёлоти Муттаҳидаи Амрико ҷойгир мешаванд. Сабаби асосии интихоби чунин минтақаҳо иқлими хушк мебошад, ки раванди зангзаниро коҳиш медиҳад. Илова бар ин, хоки сахти чунин минтақаҳо имконият медиҳад, ки ҳавопаймоҳо ҳатто бидуни асфалтпӯш кардани замин нигоҳ дошта шаванд.

Дар баъзе ҳолатҳо, ҳавопаймоҳое, ки барои утилизатсия пешбинӣ шуда буданд ё барои муддати номуайян нигоҳ дошта мешуданд, дубора ба хизматрасонӣ баргардонида мешаванд. Ин ҳолат бештар дар натиҷаи тағйир ёфтани талаботи бозори ҳавопаймоии тиҷоратӣ ё низомӣ ба вуҷуд меояд.

Пас аз ворид гардидани ҳавопаймоҳо ба чунин партовгоҳҳо, аксари онҳо аз қисмҳои муфид ҷудо карда мешаванд. Муҳаррикҳо, таҷҳизоти электронӣ, ноқилҳо ва дигар ҷузъҳои муҳим коркард ё дар анборҳо нигоҳ дошта мешаванд. Баъдан ин қисмҳо метавонанд ҳамчун қисмҳои эҳтиётӣ барои ҳавопаймоҳое, ки ҳанӯз дар истифода қарор доранд, истифода шаванд ё барои барқарорсозии ҳавопаймоҳое, ки дубора ба хизматрасонӣ бармегарданд, ба кор бурда шаванд. Ҳамчунин, чунин қисмҳо ва ҳатто худи ҳавопаймоҳои аз истифода баромада метавонанд ба дигар кишварҳо фурӯхта шаванд.

Вобаста ба ниёзҳои низомӣ ё тиҷоратӣ, баъзе ҳавопаймоҳо метавонанд дубора ба хизматрасонӣ баргардонида шаванд. Дар ин ҳолат, онҳо аз таъмир ва санҷишҳои мукаммал мегузаранд, то мутобиқати онҳо ба талаботи бехатарии парвоз таъмин гардад. Раванди барқарорсозӣ одатан насби авионикаи нав, таҷҳизоти электронии муосир, таҷҳизоти бехатарӣ, гузаронидани озмоишҳои техникӣ ва рангубори дубораро дар бар мегирад. Таъмири ҳавопаймоҳои кӯҳна аксаран роҳи нисбатан арзонтар барои баргардонидани онҳо ба хизматрасонӣ нисбат ба харидории ҳавопаймоҳои нав ба ҳисоб меравад.

Тибқи маълумот, чунин таваққуфгоҳҳои ҳавопаймоҳо дар як қатор кишварҳои ҷаҳон, аз ҷумла Австралия, Канада, Нидерландия, Испания, Иёлоти Муттаҳидаи Амрико, Британияи Кабир ва ҳатто дар Ҷумҳурии Қирғизистон мавҷуд мебошанд. Дар ИМА ва кишварҳои Аврупо ин гуна маконҳо якчанд вазифаро иҷро мекунанд: нигоҳдории муваққатӣ, нигоҳдории дарозмуддат, ҷудо кардани қисмҳо барои истифодаи дубора ва коркарди такрории мавод.

Дар натиҷаи таъсири пандемияи COVID-19 ба соҳаи сафарҳои ҳавоии тиҷоратӣ, талабот ба нигоҳдории ҳавопаймоҳои тиҷоратӣ дар соли 2020 ба таври назаррас афзоиш ёфт. Илова бар ин, бисёре аз ҳавопаймоҳое, ки дар аввал барои нигоҳдории кӯтоҳмуддат пешбинӣ шуда буданд, дар ниҳоят ба нигоҳдории дарозмуддат гузошта шуданд ё ҳатто аз истифода бароварда гардиданд.

Азбаски барқароршавии талабот ба парвозҳо нисбат ба пешбиниҳо ба таври дигар сурат гирифт, масъалаи омода намудани ҳавопаймоҳо барои нигоҳдории дарозмуддат баъд аз чанд моҳи нигоҳдории кӯтоҳмуддат мушкилиҳои зиёдеро ба миён овард. Ҳавопаймоҳое, ки чанд моҳ дар ҳолати нигоҳдорӣ қарор доранд, наметавонанд дар муддати кӯтоҳ ба хизматрасонӣ баргардонида шаванд. Ҳар қадар ҳавопаймо муддати дарозтар нигоҳ дошта шавад, ҳамон қадар барои барқарор кардани қобилияти пурраи парвоз ва омода намудани он ба истифода вақти бештар лозим мегардад.

Баргардонидани ҳавопаймоҳои тангфюзеляж аз нигоҳдории дарозмуддат тақрибан 40 соати кориро талаб мекунад, дар ҳоле ки барои ҳавопаймоҳои васеъфюзеляж ин раванд тақрибан 100 соати кориро дар бар мегирад.